در چند سال گذشته، نسل جدیدی از داروهای کنترل وزن توجه پزشکان، پژوهشگران و البته شبکههای اجتماعی را به خود جلب کردهاند؛ داروهایی که بیشتر با نامهایی مثل اوزمپیک، ویگووی، مونجارو و زپباند شناخته میشوند.
این داروها روی مسیرهای هورمونی مرتبط با اشتها، سیری و تنظیم قند خون اثر میگذارند و در افراد واجد شرایط میتوانند کاهش وزن قابلتوجهی ایجاد کنند. سازمان جهانی بهداشت نیز در سال ۲۰۲۵ برای نخستینبار راهنمای جهانی استفاده از درمانهای GLP-1 برای چاقی را منتشر کرد و چاقی را یک بیماری مزمن و عودکننده دانست که ممکن است به درمان طولانیمدت نیاز داشته باشد.
با این حال، اصطلاح «آمپول لاغری» میتواند گمراهکننده باشد. این داروها نه یک روش زیبایی ساده هستند و نه راهی برای کمکردن چند کیلوگرم وزن بدون ارزیابی پزشکی. اثربخشی بالا در کنار عوارض گوارشی، احتمال بازگشت وزن پس از قطع درمان و ضرورت حفظ عضله و دریافت کافی مواد مغذی باعث شده است که تغذیه و فعالیت بدنی بخشی از خود درمان باشند، نه یک توصیه جانبی.
آمپولهای کاهش وزن GLP-1 دقیقاً چه هستند؟
GLP-1 یا Glucagon-Like Peptide-1 هورمونی است که بهطور طبیعی پس از غذا خوردن در دستگاه گوارش ترشح میشود. این هورمون در تنظیم اشتها، احساس سیری و قند خون نقش دارد.
داروهایی مانند سماگلوتاید (Semaglutide) اثر GLP-1 را برای مدت طولانیتری تقلید میکنند. در مقابل، تیرزپاتاید (Tirzepatide) علاوه بر گیرنده GLP-1، گیرنده هورمون دیگری به نام GIP را نیز فعال میکند؛ بنابراین از نظر علمی، تیرزپاتاید یک آگونیست دوگانه GIP/GLP-1 محسوب میشود.
نکته مهم دیگر تفاوت نامهای تجاری است. Ozempic حاوی سماگلوتاید و اساساً برای درمان دیابت نوع ۲ عرضه شده است، در حالی که Wegovy فرمول سماگلوتاید دارای مجوز مدیریت مزمن وزن است. به همین ترتیب، Mounjaro نام تجاری تیرزپاتاید برای دیابت نوع ۲ و Zepbound نام تجاری آن برای مدیریت مزمن وزن در برخی کشورها از جمله ایالات متحده است.
مجوزها و نامهای تجاری ممکن است در کشورهای مختلف متفاوت باشند؛ بنابراین صرف شنیدن نام یک دارو در شبکههای اجتماعی به معنای مناسب یا مجاز بودن آن برای کاهش وزن در هر فرد نیست.

آمپولهای کاهش وزن چگونه اشتها را کم میکنند؟
اثر این داروها تنها به «پر شدن معده» محدود نمیشود. چند مسیر مختلف همزمان در کاهش اشتها و دریافت انرژی نقش دارند.
۱. افزایش احساس سیری در مغز
گیرندههای GLP-1 در بخشهایی از سیستم عصبی مرکزی که در کنترل گرسنگی و سیری نقش دارند حضور دارند. فعال شدن این مسیرها میتواند احساس گرسنگی و تمایل به مصرف غذا را کاهش دهد.
به همین دلیل بسیاری از افراد هنگام درمان متوجه میشوند که وعدههای کوچکتر برایشان کافی است و فاصله بیشتری میان احساس گرسنگی ایجاد میشود.
۲. کند شدن تخلیه معده
این داروها میتوانند سرعت عبور غذا از معده را کاهش دهند. نتیجه آن احساس پری طولانیتر پس از غذاست.
همین اثر در عین حال توضیح میدهد که چرا خوردن وعدههای بسیار بزرگ یا غذاهای سنگین و پرچرب در برخی افراد باعث تهوع، نفخ یا احساس پری آزاردهنده میشود.
۳. تنظیم بهتر قند خون
داروهای GLP-1 در زمان بالا بودن قند خون، ترشح انسولین را افزایش داده و ترشح گلوکاگون را کاهش میدهند. همین ویژگی یکی از دلایل اصلی توسعه اولیه این گروه دارویی برای درمان دیابت نوع ۲ بود.
آمپولهای GLP-1 واقعاً چقدر باعث کاهش وزن میشوند؟
پاسخ کوتاه این است: میزان کاهش وزن میتواند قابلتوجه باشد، اما برای همه یکسان نیست.
در مطالعه بزرگ STEP 1، افراد مبتلا به اضافهوزن یا چاقی که دیابت نداشتند و سماگلوتاید ۲.۴ میلیگرم دریافت کردند، پس از ۶۸ هفته بهطور میانگین حدود ۱۴.۹ درصد از وزن اولیه بدن خود را از دست دادند. گروه دارونما حدود ۲.۴ درصد کاهش وزن داشت. همه شرکتکنندگان همزمان توصیههای مربوط به سبک زندگی نیز دریافت میکردند.
در مطالعه SURMOUNT-1، کاهش وزن متوسط با تیرزپاتاید پس از ۷۲ هفته بسته به دوز تقریباً ۱۵ تا ۲۰.۹ درصد بود. در گروه دریافتکننده بالاترین دوز، بیش از نیمی از شرکتکنندگان حداقل ۲۰ درصد از وزن اولیه خود را کاهش دادند.
اما این اعداد «قول کاهش وزن» نیستند. پاسخ هر فرد به دارو تحت تأثیر دوز، تحمل دارو، وضعیت متابولیک، تغذیه، فعالیت بدنی، بیماریهای زمینهای و مدت درمان قرار دارد.
مزایای آمپولهای کاهش وزن فقط به عدد ترازو محدود نمیشود
هدف درمان چاقی صرفاً رسیدن به وزن کمتر نیست. کاهش وزن میتواند با بهبود مجموعهای از شاخصهای متابولیک همراه باشد.
مطالعات سماگلوتاید و تیرزپاتاید بهبودهایی در دور کمر، فشار خون، کنترل قند و برخی شاخصهای چربی خون نشان دادهاند.
یکی از مهمترین یافتهها مربوط به مطالعه SELECT است. در بیش از ۱۷ هزار فرد دارای اضافهوزن یا چاقی که سابقه بیماری قلبیعروقی داشتند اما دیابت نداشتند، سماگلوتاید ۲.۴ میلیگرم خطر نسبی مجموعهای از حوادث عمده قلبیعروقی شامل مرگ قلبیعروقی، سکته قلبی غیرکشنده و سکته مغزی غیرکشنده را حدود ۲۰ درصد کاهش داد.
بر اساس همین شواهد، FDA در سال ۲۰۲۴ مجوز Wegovy را برای کاهش خطر برخی حوادث قلبیعروقی در بزرگسالان دارای بیماری قلبیعروقی و اضافهوزن یا چاقی گسترش داد.
البته این نتیجه به معنای آن نیست که همه آمپولهای کاهش وزن در همه افراد به یک اندازه از بیماری قلبی پیشگیری میکنند؛ مزایا باید برای داروی مشخص و جمعیت مشخص تفسیر شوند.
عوارض شایع آمپولهای کاهش وزن چیست؟
شایعترین عوارض داروهای این گروه مربوط به دستگاه گوارش هستند و معمولاً در شروع درمان یا هنگام افزایش دوز بیشتر دیده میشوند.
موارد شایع شامل تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست، دلدرد، نفخ و احساس پری زودرس است. در بسیاری از افراد این علائم با گذشت زمان کاهش پیدا میکنند، اما شدت آنها از فردی به فرد دیگر متفاوت است.
به همین دلیل افزایش تدریجی دوز و پیگیری پزشک اهمیت زیادی دارد. تلاش برای بالا بردن سریع دوز به امید کاهش وزن بیشتر میتواند تحمل درمان را دشوارتر کند.
عوارض جدیتر؛ چه علائمی را نباید نادیده گرفت؟
عوارض جدی نسبت به مشکلات گوارشی شایع کمتر دیده میشوند، اما آگاهی از آنها ضروری است.
در اطلاعات رسمی داروهایی مانند Wegovy و Zepbound مواردی از جمله پانکراتیت حاد، بیماریهای کیسه صفرا، مشکلات شدید گوارشی و آسیب کلیه در شرایط کمآبی ذکر شده است.
استفراغ یا اسهال شدید و طولانی نیز میتواند باعث کاهش حجم مایعات بدن شود. به همین دلیل فردی که قادر به نگهداشتن مایعات نیست یا علائم شدید و مداوم دارد باید با پزشک تماس بگیرد.
در برچسب این داروها همچنین هشدار مربوط به تومور سلول C تیروئید وجود دارد. این یافته در مطالعات حیوانی مشاهده شده و هنوز مشخص نیست که همان خطر در انسان نیز وجود دارد یا خیر. در اطلاعات تجویزی ایالات متحده، مصرف در افرادی با سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان مدولاری تیروئید یا سندرم MEN2 منع شده است.
این بخش یکی از دلایلی است که خرید و مصرف خودسرانه «آمپول لاغری» از منابع آنلاین یا غیررسمی میتواند خطرناک باشد. WHO در ژوئیه ۲۰۲۶ نیز درباره افزایش مصرف این داروها خارج از اندیکاسیون و محیطهای درمانی و همچنین فرآوردههای تقلبی یا غیراستاندارد هشدار داده است.
آیا آمپولهای کاهش وزن باعث از دست رفتن عضله میشوند؟
هنگام کاهش وزن، معمولاً فقط چربی کم نمیشود و مقداری از توده بدون چربی (Lean Mass) نیز کاهش پیدا میکند. توده بدون چربی البته دقیقاً مترادف عضله نیست و شامل آب و سایر بافتهای بدون چربی بدن هم میشود.
در یک زیرمطالعه ترکیب بدن از SURMOUNT-1، حدود ۷۵ درصد کاهش وزن در گروه تیرزپاتاید از توده چربی و حدود ۲۵ درصد از توده بدون چربی تشکیل شده بود. بنابراین عبارتهایی مانند «این داروها عضلات را میسوزانند» بیش از حد سادهسازی شدهاند؛ اما حفظ عضلات در زمان کاهش وزن همچنان یک موضوع مهم بالینی است.
کاهش شدید دریافت غذا، دریافت ناکافی پروتئین و نداشتن تمرین مقاومتی میتوانند حفظ توده عضلانی را دشوارتر کنند.
به همین دلیل راهنمای مشترک American Society for Nutrition، The Obesity Society، Obesity Medicine Association و American College of Lifestyle Medicine تأکید میکند که تغذیه کافی باید در کنار تمرینات قدرتی و مقاومتی قرار بگیرد. صرف افزایش پروتئین بدون تحریک عضلات از طریق فعالیت مقاومتی راهحل کاملی نیست.
تغذیه مناسب هنگام مصرف GLP-1 چگونه است؟
کاهش اشتها یک چالش تغذیهای جدید ایجاد میکند: فرد غذای کمتری میخورد، بنابراین غذایی که مصرف میشود باید کیفیت تغذیهای بالاتری داشته باشد.
هدف این نیست که تا حد ممکن کمتر غذا بخوریم؛ هدف این است که با حجم غذایی قابل تحمل، پروتئین، فیبر، ریزمغذیها و مایعات کافی دریافت شود.
پروتئین را جدی بگیرید؛ اما نسخه ثابت برای همه وجود ندارد
قرار دادن یک منبع پروتئینی مناسب در وعدهها میتواند به حفظ توده عضلانی کمک کند. تخممرغ، ماست یونانی، لبنیات مناسب، ماهی، مرغ، حبوبات، سویا و سایر منابع پروتئینی متناسب با شرایط فرد گزینههای مفیدی هستند.
برای افرادی که خیلی زود احساس سیری میکنند، خوردن بخش پروتئینی غذا در ابتدای وعده میتواند یک راهکار عملی باشد.
برخی منابع علمی در دوره کاهش وزن مقادیر پروتئین بالاتر از نیاز پایه را پیشنهاد کردهاند، اما برای افراد مبتلا به چاقی هنوز درباره بهترین روش محاسبه بر اساس وزن واقعی، وزن تعدیلشده یا توده بدون چربی اتفاق نظر کامل وجود ندارد. بنابراین تعیین یک عدد ثابت برای همه افراد، خصوصاً در صورت بیماری کلیوی یا سایر مشکلات پزشکی، مناسب نیست.
برای یبوست، «فیبر بیشتر» همیشه به معنی «فیبر ناگهانی بیشتر» نیست
یبوست یکی از شکایات رایج مصرفکنندگان GLP-1 است. سبزیجات، میوه، حبوبات، غلات کامل، دانهها و مغزها میتوانند منابع مناسبی از فیبر باشند.
اما افزایش ناگهانی حجم فیبر، خصوصاً در فردی که تهوع، نفخ یا تخلیه معده کند دارد، ممکن است علائم گوارشی را بدتر کند. بهتر است مقدار فیبر بهتدریج افزایش پیدا کند و همراه آن مایعات کافی مصرف شود.
در روزهایی که تهوع شدیدتر است، وعدههای کوچکتر و غذاهای سبکتر ممکن است بهتر تحمل شوند. راهنمای تغذیهای GLP-1 نیز وعدههای کوچک و منظم و اجتناب از وعدههای بسیار بزرگ را برای مدیریت عوارض گوارشی پیشنهاد میکند.
مواد غذایی کمحجم اما مغذی انتخاب کنید
وقتی اشتها بسیار کاهش مییابد، خوردن حجم بزرگی از غذا ممکن نیست. در چنین شرایطی میتوان از مواد غذایی با تراکم تغذیهای مناسب استفاده کرد؛ برای مثال:
- ماست یونانی یا لبنیات غنی از پروتئین
- تخممرغ
- ماهی و مرغ
- حبوبات
- میوه و سبزیجات متنوع
- مغزها و دانهها در مقدار متناسب
- سوپهای غنی از پروتئین و سبزیجات
- اسموتیهای متعادل در صورت نیاز
مکمل ویتامین یا مواد معدنی نیز نباید بهطور خودکار برای همه تجویز شود. اگر دریافت غذایی بسیار محدود شده یا شواهدی از کمبود وجود دارد، ارزیابی پزشک یا متخصص تغذیه منطقیتر از مصرف خودسرانه مکملهاست.
آبرسانی را فراموش نکنید
تهوع، استفراغ و اسهال در صورت شدید بودن میتوانند باعث کمآبی شوند و حتی بر عملکرد کلیه اثر بگذارند.
نوشیدن منظم مایعات در طول روز، بهخصوص وقتی حجم وعدهها کوچک شده است، اهمیت دارد. اگر مصرف حجم زیاد آب در یک نوبت احساس پری ایجاد میکند، نوشیدن مقدارهای کوچکتر در دفعات بیشتر قابل تحملتر است.
استفاده روتین از نوشیدنیهای الکترولیتی برای همه ضروری نیست و بهتر است بر اساس میزان تعریق، استفراغ، اسهال و شرایط پزشکی فرد تصمیمگیری شود.
ورزش هنگام مصرف آمپول کاهش وزن چه اهمیتی دارد؟
ورزش صرفاً برای «سوزاندن کالری بیشتر» نیست. در فردی که با سرعت قابلتوجه وزن کم میکند، تمرینات مقاومتی یکی از ابزارهای اصلی برای ارسال پیام حفظ بافت عضلانی به بدن است.
راهنمای مشترک سال ۲۰۲۵، انجام منظم تمرینات قدرتی در کنار فعالیت هوازی را بخشی از مراقبت مناسب هنگام درمان با GLP-1 میداند. برنامه ورزشی باید با سن، توانایی جسمانی، بیماریهای زمینهای و سابقه فعالیت فرد تطبیق داده شود.

بنابراین ترکیب دارو + تغذیه کافی + فعالیت مقاومتی + خواب و سبک زندگی مناسب احتمالاً منطقیتر از نگاه کردن به آمپول بهعنوان یک درمان مستقل است.
اگر مصرف آمپول کاهش وزن متوقف شود، وزن برمیگردد؟
در بسیاری از افراد، بخشی از وزن کاهشیافته پس از قطع دارو بازمیگردد.
در پیگیری مطالعه STEP 1، شرکتکنندگانی که سماگلوتاید را متوقف کردند طی یک سال حدود دو سوم کاهش وزن قبلی خود را دوباره به دست آوردند.
در مطالعه SURMOUNT-4 نیز افرادی که پس از دوره درمان تیرزپاتاید به دارونما منتقل شدند، افزایش وزن قابلتوجهی داشتند؛ در حالی که ادامه درمان به حفظ و حتی ادامه کاهش وزن کمک کرد.
این یافتهها با نگاه امروزی به چاقی بهعنوان یک بیماری مزمن سازگار هستند. قطع دارو نباید بهصورت خودسرانه یا با این تصور انجام شود که پس از رسیدن به وزن هدف، سیستم تنظیم اشتها برای همیشه تغییر کرده است.
از طرف دیگر، این موضوع به معنی «اجبار همه افراد به مصرف مادامالعمر» هم نیست. تصمیم برای ادامه، کاهش دوز، تغییر یا قطع درمان باید بر اساس پاسخ فرد، عوارض، خطرات، دسترسی، هزینه و نظر پزشک گرفته شود.
چه کسانی نباید خودسرانه سراغ آمپولهای لاغری بروند؟
داروهای GLP-1 برای کاهش وزن چند کیلوگرمی در فرد سالم با وزن طبیعی طراحی نشدهاند.
WHO در راهنمای سال ۲۰۲۵ استفاده طولانیمدت از این درمانها را بهصورت توصیه مشروط برای بزرگسالان مبتلا به چاقی مطرح کرده و همزمان بر تغذیه، فعالیت بدنی و حمایت حرفهای تأکید کرده است. این راهنما زنان باردار را از توصیه خود خارج میکند.
همچنین سابقه برخی بیماریهای تیروئیدی خاص، مشکلات شدید دستگاه گوارش، بیماریهای پانکراس یا کیسه صفرا، بیماری کلیوی و مصرف داروهای پایینآورنده قند خون میتواند بر تصمیم درمانی اثر بگذارد.
بنابراین ارزیابی پزشکی پیش از شروع درمان فقط برای «گرفتن نسخه» نیست؛ هدف آن بررسی این موضوع است که آیا سود احتمالی دارو از خطر آن برای فرد بیشتر است یا خیر.
اوزمپیک، ویگووی، مونجارو و زپباند چه تفاوتی دارند؟
یکی از رایجترین سردرگمیها این است که تمام این نامها بهعنوان «آمپول لاغری» استفاده میشوند.
Ozempic و Wegovy: هر دو حاوی سماگلوتاید هستند، اما دوزها و اندیکاسیونهای تأییدشده آنها یکسان نیست. Wegovy برای مدیریت مزمن وزن در افراد واجد شرایط تأیید شده است.
Mounjaro و Zepbound: هر دو حاوی تیرزپاتاید هستند. Mounjaro برای دیابت نوع ۲ عرضه شده، در حالی که Zepbound برای مدیریت مزمن وزن تأیید شده است. Zepbound در ایالات متحده همچنین برای آپنه انسدادی خواب متوسط تا شدید در برخی بزرگسالان مبتلا به چاقی مجوز گرفته است.
بنابراین ماده فعال، دوز، هدف درمان و مجوز دارویی را باید از نام تجاری جدا کرد.
سوالات متداول درباره آمپولهای کاهش وزن
آیا آمپول کاهش وزن بدون ورزش هم اثر میکند؟
بله. در مطالعات بالینی کاهش وزن حتی ناشی از اثر خود دارو نیز مشاهده شده است؛ اما فعالیت بدنی، بهویژه تمرین مقاومتی، برای حفظ عملکرد و توده عضلانی و سلامت متابولیک اهمیت زیادی دارد.
بنابراین «وزن کمتر» و «ترکیب بدنی سالمتر» الزاماً یک مفهوم نیستند.
آیا با مصرف GLP-1 باید خیلی کم غذا خورد؟
خیر. کاهش اشتها اثر مورد انتظار داروست، اما هدف درمان ایجاد سوءتغذیه یا حذف وعدههای غذایی نیست.
اگر فرد بهاندازهای کم غذا میخورد که دریافت پروتئین، مایعات یا ریزمغذیها دشوار شده، این وضعیت نیاز به بررسی دارد.
آیا باید هنگام مصرف GLP-1 مکمل پروتئین خورد؟
نه برای همه. اولویت با تأمین پروتئین از یک رژیم غذایی متعادل است. مکملهای پروتئینی ممکن است برای برخی افرادی که حجم غذایی بسیار کمی تحمل میکنند کاربردی باشند، اما مقدار و نوع آن باید با نیاز فرد متناسب باشد.
آیا این داروها باید تا آخر عمر مصرف شوند؟
پاسخ واحدی وجود ندارد. چاقی در بسیاری از افراد بیماری مزمنی است و مطالعات نشان دادهاند که پس از قطع درمان، احتمال بازگشت بخشی از وزن وجود دارد.
مدت درمان باید بهصورت فردی و همراه با پزشک تعیین شود؛ نه بر اساس توصیه افراد در شبکههای اجتماعی.
آیا آمپولهای کاهش وزن خطرناک هستند؟
این داروها برای افراد واجد شرایط میتوانند نسبت سود به خطر مناسبی داشته باشند، اما «بیخطر» نیستند. عوارض گوارشی شایعاند و عوارض جدیتری نیز ممکن است رخ دهند.
به همین دلیل مصرف داروی اصل، تجویز مناسب، افزایش کنترلشده دوز و پیگیری پزشکی اهمیت دارند.
منابع معتبر و مبنای علمی مقاله
- World Health Organization (WHO) – Guideline on the use of GLP-1 therapies for the treatment of obesity in adults, 2025.
- World Health Organization – Statement on the safe and appropriate use of GLP-1 receptor agonists, July 2026.
- Wilding JP, et al. Once-Weekly Semaglutide in Adults with Overweight or Obesity. New England Journal of Medicine, 2021. STEP 1.
- Jastreboff AM, et al. Tirzepatide Once Weekly for the Treatment of Obesity. New England Journal of Medicine, 2022. SURMOUNT-1.
- Lincoff AM, et al. Semaglutide and Cardiovascular Outcomes in Obesity without Diabetes. New England Journal of Medicine, 2023. SELECT.
- Wilding JP, et al. Weight regain and cardiometabolic effects after withdrawal of semaglutide. Diabetes, Obesity and Metabolism, 2022.
- Aronne LJ, et al. Continued Treatment With Tirzepatide for Maintenance of Weight Reduction in Adults With Obesity. JAMA, 2024. SURMOUNT-4.
- Mozaffarian D, et al. Nutritional priorities to support GLP-1 therapy for obesity: a joint advisory. American Journal of Clinical Nutrition, 2025.
- U.S. Food and Drug Administration (FDA) – Wegovy and Zepbound prescribing information and safety information.
جمعبندی:
آمپولهای کاهش وزن مبتنی بر GLP-1 و داروهای جدیدتر مانند تیرزپاتاید، یکی از مهمترین تحولات درمان چاقی در سالهای اخیر هستند. مطالعات بالینی نشان دادهاند که در افراد مناسب، این داروها میتوانند کاهش وزن قابلتوجهی ایجاد کنند و برخی از آنها مزایای متابولیک و قلبیعروقی مهمی نیز دارند.
اما اثربخشی بالا نباید باعث شود آنها را «آمپول معجزهگر لاغری» بدانیم. عوارض گوارشی، احتمال کمآبی، مشکلات کیسه صفرا و پانکراس، کاهش مقداری از توده بدون چربی و احتمال بازگشت وزن پس از قطع درمان از مسائلی هستند که باید جدی گرفته شوند.
شاید مهمترین نکته این باشد که در عصر داروهای GLP-1 تعریف رژیم کاهش وزن نیز در حال تغییر است: هدف دیگر صرفاً خوردن غذای کمتر نیست، بلکه خوردن غذای کمتر با کیفیت تغذیهای بالاتر، پروتئین کافی، فیبر متناسب، مایعات کافی و حفظ عضله با تمرین مقاومتی است.
این داروها زمانی بیشترین ارزش را دارند که نه بهعنوان یک میانبر، بلکه بهعنوان بخشی از یک برنامه جامع و تحت نظارت پزشکی برای درمان چاقی استفاده شوند.
برای آشنایی بیشتر با تازهترین یافتههای علمی در حوزه تغذیه، سلامت و صنایع غذایی، سایر مقالات علمی FoodKnow را دنبال کنید.
این مطلب با هدف آموزش عمومی تهیه شده است و جایگزین تشخیص، تجویز یا مشاوره پزشک و متخصص تغذیه نیست.



نظر شما در مورد این مطلب چیه؟