صنعت غذا تنها یک فعالیت اقتصادی نیست؛ بخشی مهم از زنجیره امنیت غذایی هر کشور است. به همین دلیل، حفظ جریان تولید و عرضه مواد غذایی حتی در دورههای نوسان اقتصادی، محدودیتهای تجاری یا بحرانهای منطقهای اهمیت ویژهای پیدا میکند.
بهزاد درخور، مدیرعامل مهیا پروتئین، در گفتوگو با اگروفودنیوز با اشاره به شرایط دشوار سال گذشته، از تداوم فعالیت تولیدکنندگان صنعت پروتئین سخن گفته و تأکید کرده است که این صنعت، با وجود فشارهای اقتصادی و شرایط ناشی از جنگ، توانسته جریان تولید را حفظ کند.
درخور در عین حال، بلاتکلیف ماندن برخی مطالبات ارزی و فشار ناشی از کمبود نقدینگی را از چالشهای جدی تولیدکنندگان دانسته و خواستار توجه ویژه سیاستگذاران به واحدهای تولیدکننده کالاهای اساسی شده است.
صنعت پروتئین ایران در یک سال پرچالش
صنعت پروتئین از بخشهایی است که استمرار فعالیت آن ارتباط مستقیمی با تأمین مواد غذایی مورد نیاز جامعه دارد. گوشت قرمز، گوشت سفید و فرآوردههای پروتئینی، بخشی از زنجیره گستردهای هستند که از تأمین مواد اولیه و تولید آغاز شده و تا بستهبندی، حملونقل، توزیع و فروش ادامه پیدا میکند.
به گفته مدیرعامل مهیا پروتئین، فعالان این صنعت در شرایط سخت سال گذشته تلاش کردند فعالیت واحدهای تولیدی متوقف نشود و جریان تأمین محصولات پروتئینی ادامه پیدا کند.
این موضوع از منظر امنیت غذایی اهمیت بالایی دارد؛ زیرا هرگونه اختلال در یکی از حلقههای زنجیره تولید و توزیع میتواند علاوه بر کاهش عرضه، هزینههای فعالیت سایر بخشهای زنجیره را نیز افزایش دهد.

حفظ تولید؛ مهمتر از افزایش ظرفیت در دوران بحران
در شرایط عادی، توسعه خطوط تولید، افزایش ظرفیت، نوآوری در محصولات و گسترش بازار از مهمترین شاخصهای رشد یک واحد صنعتی محسوب میشوند. اما در دورههای پرریسک اقتصادی، حتی حفظ ظرفیت موجود و جلوگیری از اختلال در تولید میتواند به یک دستاورد مهم تبدیل شود.
صحبتهای بهزاد درخور را نیز میتوان از همین زاویه بررسی کرد. تأکید او بر «حفظ سنگر تولید» بیانگر شرایطی است که در آن تولیدکنندگان علاوه بر مدیریت هزینههای جاری، باید با مسائلی مانند تورم، افزایش نیاز به سرمایه در گردش و بیثباتی در برخی فرآیندهای تأمین نیز روبهرو شوند.
ادامه فعالیت واحدهای صنایع غذایی در چنین شرایطی تنها برای خود تولیدکننده اهمیت ندارد؛ بلکه به حفظ اشتغال، استمرار شبکه توزیع و دسترسی پایدارتر مصرفکننده به کالاهای اساسی کمک میکند.
چالش نقدینگی؛ یکی از مهمترین دغدغههای تولیدکنندگان
یکی از محورهای اصلی صحبتهای مدیرعامل مهیا پروتئین، مسئله نقدینگی و تأخیر در بازپرداخت مطالبات ارزی تولیدکنندگان است.
سرمایه در گردش برای صنایع غذایی اهمیت ویژهای دارد. یک مجموعه تولیدی باید بهطور مستمر هزینه خرید مواد اولیه، بستهبندی، حملونقل، نیروی انسانی، انرژی، نگهداری تجهیزات و توزیع محصولات را تأمین کند.
در نتیجه، زمانی که بخشی از منابع مالی یک مجموعه برای مدت طولانی در قالب مطالبات پرداختنشده باقی بماند، فشار بیشتری بر سرمایه در گردش شرکت وارد میشود.
تأخیر در مطالبات ارزی چگونه بر تولید اثر میگذارد؟
اثر کمبود نقدینگی معمولاً تنها به بخش مالی محدود نمیشود. کاهش قدرت خرید مواد اولیه، افزایش هزینه تأمین مالی، دشوار شدن برنامهریزی تولید و محدود شدن امکان سرمایهگذاری در توسعه خطوط از پیامدهایی هستند که میتوانند در ادامه زنجیره مشاهده شوند.
به همین دلیل، مدیرعامل مهیا پروتئین بر ضرورت تعیین تکلیف مطالبات ارزی تولیدکنندگان و حمایت از واحدهایی که در حوزه کالاهای اساسی فعالیت میکنند تأکید کرده است.
ثبات در فرآیندهای مالی و ارزی میتواند به تولیدکننده امکان دهد برنامهریزی دقیقتری برای میزان تولید، خرید مواد اولیه و توسعه بازار داشته باشد.
چرا صنعت پروتئین به سیاستگذاری باثبات نیاز دارد؟
صنایع پروتئینی به دلیل ارتباط مستقیم با سبد غذایی خانوار، نسبت به تغییرات اقتصادی حساس هستند. هرگونه افزایش ناگهانی هزینه در زنجیره تأمین میتواند بر تولیدکننده، شبکه توزیع و در نهایت مصرفکننده اثر بگذارد.
به همین دلیل، سیاستهای مرتبط با تأمین مواد اولیه، واردات، ارز، قیمتگذاری، تسهیلات بانکی و سرمایه در گردش باید تا حد امکان قابل پیشبینی باشند.
از نگاه اقتصادی، امکان برنامهریزی یکی از مهمترین نیازهای تولید صنعتی است. حتی یک واحد تولیدی با تجهیزات مدرن و نیروی انسانی متخصص، بدون دسترسی پایدار به منابع مالی و مواد اولیه نمیتواند با حداکثر ظرفیت خود فعالیت کند.
نقش صنایع پروتئینی در امنیت غذایی
امنیت غذایی تنها به معنی وجود غذا در بازار نیست؛ دسترسی مستمر، پایدار و اقتصادی جامعه به مواد غذایی نیز بخشی از این مفهوم است.در این میان، شرکتهای تولیدکننده و بستهبندیکننده محصولات پروتئینی یکی از حلقههای مهم میان تأمین ماده اولیه و مصرفکننده نهایی محسوب میشوند.
فعالیت صنعتی در حوزه بستهبندی مواد پروتئینی همچنین میتواند به استانداردسازی فرآیند تولید، مدیریت بهتر زنجیره سرد، افزایش قابلیت ردیابی محصول و ایجاد نظم بیشتر در شبکه توزیع کمک کند.
به همین دلیل، استمرار فعالیت این صنایع را باید علاوه بر یک موضوع اقتصادی، از زاویه پایداری زنجیره تأمین غذا نیز بررسی کرد.
مهیا پروتئین؛ بیش از دو دهه فعالیت در صنعت محصولات پروتئینی
مهیا پروتئین فعالیت خود را از سال ۱۳۸۱ در زمینه تولید، تأمین و بستهبندی گوشت قرمز و سفید آغاز کرده و طی سالهای فعالیت خود در بخشهای مختلف بازار محصولات پروتئینی حضور داشته است.
تجربه مجموعههایی با سابقه طولانی در این صنعت میتواند تصویر روشنتری از چالشهایی مانند تأمین مواد اولیه، تغییرات تقاضای بازار، توسعه شبکه توزیع و مدیریت تولید در دورههای پرنوسان اقتصادی ارائه دهد.
برای آشنایی بیشتر با فعالیتها و محصولات مهیا پروتئین میتوان به وبسایت رسمی این مجموعه مراجعه کرد.

حمایت از تولید، فراتر از حمایت از یک بنگاه اقتصادی
یکی از نکات قابل توجه در صحبتهای مدیرعامل مهیا پروتئین، درخواست برای نگاه ویژه به واحدهای تولیدکننده کالاهای اساسی است.
حمایت مؤثر از تولید لزوماً به معنای پرداخت یارانه یا مداخله مستقیم نیست. افزایش پیشبینیپذیری سیاستهای اقتصادی، کوتاه شدن فرآیندهای اداری، تعیین تکلیف سریع مطالبات، تسهیل دسترسی به سرمایه در گردش و ایجاد ثبات در زنجیره تأمین میتواند برای بسیاری از تولیدکنندگان اهمیت بیشتری داشته باشد.
در صنعت غذا، آثار چنین تصمیماتی در نهایت تنها به تراز مالی شرکتها محدود نمیشود و میتواند بر اشتغال، میزان عرضه، قیمت تمامشده و دسترسی مصرفکننده به محصولات نیز اثر بگذارد.
جمعبندی:
صحبتهای بهزاد درخور، مدیرعامل مهیا پروتئین، تصویری از یکی از مهمترین چالشهای امروز صنایع غذایی ارائه میکند: چگونه میتوان در شرایط افزایش هزینهها و محدودیت منابع مالی، تولید کالاهای اساسی را پایدار نگه داشت؟
تجربه صنعت پروتئین نشان میدهد که حفظ جریان تولید در دورههای بحرانی نیازمند همکاری همزمان تولیدکنندگان، تأمینکنندگان، شبکه توزیع و سیاستگذاران است.
تعیین تکلیف مطالبات ارزی، کاهش فشار بر سرمایه در گردش و ایجاد فضای باثباتتر برای برنامهریزی واحدهای صنعتی، میتواند زمینه را برای عبور تولیدکنندگان از شرایط دشوار و حرکت به سمت توسعه پایدارتر فراهم کند.
در نهایت، استمرار تولید در صنعت غذا تنها مسئله یک کارخانه یا یک برند نیست؛ بلکه بخشی از پایداری زنجیره امنیت غذایی کشور محسوب میشود.
در FoodKnow تلاش میکنیم دیدگاه فعالان صنعت غذا و چالشهای واقعی زنجیره تولید را از زاویهای علمی و تحلیلی بررسی کنیم. برای مطالعه گزارشها، مصاحبهها و تحلیلهای بیشتر از صنعت غذا، سایر مطالب FoodKnow را دنبال کنید.



نظر شما در مورد این مطلب چیه؟